ទំនាក់​ទំ​នងរុស្ស៊ី-ចិន​កក់ក្តៅបំផុតក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ

កាលពីថ្ងៃទី១៥ខែឧសភាប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ីលោក Vladimir Putin និងប្រធានាធិបតីចិនXiJinpingបានប្រកាសសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមស្តីពីការពង្រឹងភាពជាដៃគូលើគ្រប់ជ្រុងជ្រោយនិងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាយុទ្ធសាស្ត្រ នាំទំនាក់ទំនងនៃប្រទេសទាំងពីរឆ្ពោះទៅកាន់យុគសម័យថ្មីមួយ។សេចក្តីថ្លែងការណ៍ដែលមាន៣០ទំព័របានសង្កត់ធ្ងន់ថាទីក្រុងម៉ូស្គូនិងទីក្រុងប៉េកាំងគាំទ្រគោលជំហរគ្នាទៅវិញទៅមកលើបញ្ហាសន្តិសុខរិះគន់សហរដ្ឋអាមេរិកក៏ដូចជាកំណត់ទិសដៅសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍទំនាក់ទំនងសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យជាច្រើនដូចជាវិស័យការពារជាតិសេដ្ឋកិច្ច ថាមពល បច្ចេកវិទ្យា...។

លោកXiនៅក្នុងពិធីស្វាគមន៍ជាផ្លូវការសម្រាប់ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់មេដឹកនាំរុស្ស៊ីទៅកាន់ប្រទេសចិននៅថ្ងៃទី១៦ខែឧសភា។

ដំណើរ​ទស្សន​កិច្ច​បើក​សករាជ​ថ្មី

ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​របស់​លោក​Putinទៅ​កាន់​ប្រទេស​ចិន​បាន​ដើរតួ​ជា​កាណុង​បាញ់​ដោយ​ក្រុង​ប៉េកាំង​និង​ក្រុង​ម៉ូស្គូ​ដែល​បង្ហាញ​ពិភពលោក​អំពី​កម្រិត​នៃ​ភាព​កក់ក្តៅ​ក្នុង​ទំនាក់ទំនង​រវាង​ប្រទេស​ទាំងពីរ។នេះគឺជាដំណើរទស្សនកិច្ចផ្លូវការក្រៅប្រទេសលើកដំបូងរបស់លោកPutinបន្ទាប់ពីចូលកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីសម្រាប់អាណត្តិថ្មី ដែលបង្ហាញថារុស្ស៊ីយកចិត្តទុកដាក់យ៉ាងខ្លាំងចំពោះទំនាក់ទំនងជាមួយចិន។ផ្ទុយទៅវិញប្រទេសចិនបានស្វាគមន៍ដោយការគោរពចំពោះប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ីចំពេលមានការព្រួយបារម្ភពីលោកខាងលិចថាទំនាក់ទំនងចិន-រុស្ស៊ីអាចប៉ះពាល់ដល់ជំហររបស់ទីក្រុងប៉េកាំងលើបញ្ហាអន្តរជាតិមួយចំនួនរួមទាំងអ៊ុយក្រែនផងដែរ។នេះបង្ហាញថាសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមនាពេលថ្មីៗនេះរបស់ចិននិងរុស្ស៊ីអាចត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាការបញ្ជាក់ថាទីក្រុងប៉េកាំង និងទីក្រុងម៉ូស្គូបន្តធ្វើការជាមួយគ្នាដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាទ្វេភាគីតំបន់ និងពិភពលោក។ចិននិងរុស្ស៊ីបានបង្ហាញការគាំទ្រគ្នាទៅវិញទៅមកលើបញ្ហាសន្តិសុខនិងអធិបតេយ្យភាពជាច្រើន ដូចជាសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន និងបញ្ហាតៃវ៉ាន់ជាដើម។ភាគីទាំងពីរបានរិះគន់ក្នុងពេលដំណាលគ្នាជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិកដែលជាប្រទេសមានភាពខុសគ្នាជាច្រើនជាមួយទាំងទីក្រុងប៉េកាំងនិងទីក្រុងម៉ូស្គូលើបញ្ហាយុទ្ធសាស្ត្រជាច្រើន។

សេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមបានរិះគន់ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនតាមឈ្មោះដូចខាងក្រោម:

"សហរដ្ឋអាមេរិករក្សាចិត្តគំនិតសង្រ្គាមត្រជាក់របស់ខ្លួន។ការ​គំរាម​កំហែង​ដល់​ប្រទេស​ទាំង​អស់​ក្នុង​តំបន់សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ត្រូវ​តែ​បោះ​បង់​ចោល​អាកប្បកិរិយា​នេះ»។លើសពីនេះ ឯកសារខាងលើក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថា ប្រទេសទាំងពីរបានឈានដល់ការឯកភាពគ្នាលើការរួមគ្នាអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច ពង្រីកទីផ្សារធ្វើជាម្ចាស់នៃបច្ចេកវិទ្យា... ជាពិសេសរុស្ស៊ី និងចិនបានសង្កត់ធ្ងន់លើការលើកកម្ពស់ប្រព័ន្ធសហប្រតិបត្តិការយោធាទ្វេភាគី រួមទាំងការបង្កើនការរៀបចំសមយុទ្ធរួម។ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយលោកខាងលិចនៅតែជឿថាដំណើរទៅទីក្រុងប៉េកាំងរបស់លោកPutinមិននាំមកនូវអត្ថន័យជាក់ស្តែងច្រើនទេនៅពេលដែលគ្មានកិច្ចព្រមព្រៀងធំៗត្រូវបានប្រកាស។ CNN ក៏បាននិយាយផងដែរថា ការចរចាសម្រាប់គម្រោងបំពង់បង្ហូរឧស្ម័នធម្មជាតិ "Power of Siberia 2" ដែលជាគម្រោងដែលរុស្ស៊ីមានក្តីសង្ឃឹមខ្ពស់មិនទាន់មានដំណើរការនៅឡើយ។

ទំនាក់ទំនង"គ្មានដែនកំណត់"រវាងរុស្ស៊ីនិងចិន

ជាការពិតទំនាក់ទំនងរុស្ស៊ី-ចិនត្រូវបានគេនិយាយថា មានភាពកក់ក្តៅតាំងពីឆ្នាំ២០១៤នៅពេលដែលរុស្ស៊ីបានប្រកាសដាក់បញ្ចូលឧបទ្វីបគ្រីមៀរបស់ខ្លួន។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងប្រទេសទាំងពីរទើបតែត្រូវបានជំរុញឱ្យឈានដល់កម្រិតខ្ពស់បំផុតចាប់តាំងពីភាពតានតឹងក្នុងទំនាក់ទំនងរុស្ស៊ី-អ៊ុយក្រែនបានឈានដល់ចំណុចកំពូល។នៅដើមខែកុម្ភៈឆ្នាំ២០២២ប៉ុន្មានសប្តាហ៍មុនពេល "យុទ្ធនាការយោធាពិសេស"របស់រុស្ស៊ីនៅអ៊ុយក្រែនបានចាប់ផ្តើម ទីក្រុងប៉េកាំងនិងទីក្រុងម៉ូស្គូបានប្រកាសទំនាក់ទំនងមិត្តភាព"គ្មានដែនកំណត់" ។នយោបាយចិននិងរុស្ស៊ី តែងតែគាំទ្រគ្នាទៅវិញទៅមក ក្នុងអធិបតេយ្យភាពនិងបញ្ហាទឹកដីក្នុងឆាកអន្តរជាតិ។ លោកខាងលិចមិនសប្បាយចិត្តនៅពេលដែលទីក្រុងប៉េកាំងប្រកាសអព្យាក្រឹតភាពក្នុងសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន ហើយមិនដែលរិះគន់រុស្ស៊ីទេ។ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ រុស្ស៊ី​គាំទ្រ​គោល​នយោបាយ"ចិន​តែ​មួយ"និង​ប្រឆាំង​នឹង​បញ្ហា​ឯករាជ្យ​ភាព​តៃវ៉ាន់។សេដ្ឋកិច្ច ចាប់តាំងពីការដាក់ទណ្ឌកម្មពីប្រទេសលោកខាងលិចមក ប្រទេសចិនបានក្លាយជាទីផ្សារអ្នកប្រើប្រាស់ប្រេងនិងឧស្ម័នលេខ១របស់រុស្ស៊ីដែលជួយរុស្ស៊ីឱ្យឈរយ៉ាងរឹងមាំប្រឆាំងនឹងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដាក់ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចពីសហរដ្ឋអាមេរិកនិងអឺរ៉ុប។បន្ថែមពីលើនេះទីក្រុងប៉េកាំងត្រូវបានចោទប្រកាន់ថាបានលក់ប្រទេសរុស្ស៊ីនូវផលិតផលប្រើប្រាស់២យ៉ាងធំ ដែលអាចប្រើប្រាស់សម្រាប់ឧស្សាហកម្មការពារជាតិរបស់ទីក្រុងម៉ូស្គូ ដូចជាយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើកម៉ាស៊ីនយន្តហោះ...អ្នកស្រាវជ្រាវនៅវិទ្យាស្ថាន Peterson សម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចអន្តរជាតិ លោកស្រី ElinaRibakovaបានធ្វើអត្ថាធិប្បាយថា"ប្រទេសចិនគឺជាដៃគូដ៏ធំបំផុតរបស់រុស្ស៊ី។ពួកគេទិញវត្ថុធាតុដើមរបស់រុស្ស៊ីនិងលក់ទំនិញបន្តរួមទាំងវត្ថុដែលអាចប្រើប្រាស់បាននៅលើសមរភូមិ"។ចាប់តាំងពីពេលនោះមក អ្នកសង្កេតការណ៍បាននិយាយថាទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសទាំងពីរមានសារៈសំខាន់ជាពិសេសដោយសារតែភាគីម្ខាងត្រូវការជំនួយពីភាគីម្ខាងទៀតដើម្បីបន្តមហិច្ឆតារបស់ខ្លួន។ទោះបីជាមានការសន្យាកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ "គ្មានដែនកំណត់"ក៏ដោយក៏រុស្ស៊ីនិងចិនតែងតែបដិសេធការបង្កើតសម្ព័ន្ធភាពយោធា។ ក្នុង​អំឡុង​ពេល​ពិភាក្សា​ជាមួយ​លោក Xi លោក Putin បាន​អំពាវនាវ​ឲ្យ​មាន​ការ​កសាង "រចនាសម្ព័ន្ធ​សន្តិសុខ​ដែល​អាច​ទុក​ចិត្ត​បាននិង​សមហេតុផល​សម្រាប់​តំបន់​អាស៊ី​ប៉ាស៊ីហ្វិក។ វា​នឹង​គ្មាន​កន្លែង​សម្រាប់​សម្ព័ន្ធភាព​នយោបាយនិង​យោធា​នៅ​ទីនោះ​ឡើយ"។នៅក្នុងបរិបទភូមិសាស្ត្រនយោបាយពិភពលោកដែលកាន់តែស្មុគស្មាញ រុស្ស៊ីនិងចិនត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងពង្រឹងទំនាក់ទំនងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរបស់ពួកគេបន្ថែមទៀតដូចដែលបានវាយតម្លៃដោយនាយកមជ្ឈមណ្ឌល Carnegie សម្រាប់ការសិក្សារុស្ស៊ីនិងអឺរ៉ាស៊ី លោក Alexander Gabuev បាននិយាយថា “ចាប់តាំងពីការដួលរលំនៃសហភាពសូវៀតមក ប្រទេសរុស្ស៊ីមិនដែលកើតមានដូច្នេះទេ។ នៅ​ឆ្ងាយ​ពី​អឺរ៉ុប ក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ទាំង​មូល រុស្ស៊ី​មិន​ដែល​មាន​ទំនាក់ទំនង​ជិតស្និទ្ធ​ជាមួយ​ចិន​ទេ»។ឆ្លើយតបទៅនឹង Global Times សាស្ត្រាចារ្យបណ្ឌិតសភាបរទេសចិន លោក Li Haidong បាននិយាយថា ទំនាក់ទំនងសហប្រតិបត្តិការរវាងរុស្ស៊ី និងចិនមិនត្រឹមតែបម្រើផលប្រយោជន៍ជាមូលដ្ឋានរបស់ប្រជាជនទាំងពីរប៉ុណ្ណោះទេ។ប៉ុន្តែក៏មានគោលបំណងលើកកម្ពស់សណ្តាប់ធ្នាប់ពហុប៉ូលនៃពិភពលោកផងដែរ។លោកLiបានវាយតម្លៃថា"ភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់ជ្រុងជ្រោយរុស្ស៊ី-ចិនមិនត្រឹមតែជាឧទាហរណ៍នៃទំនាក់ទំនងជោគជ័យរវាងមហាអំណាចទាំងពីរដែលអាចយកឈ្នះលើការប្រែប្រួលពិភពលោកប៉ុណ្ណោះទេ។ប៉ុន្តែក៏ជាគន្លឹះក្នុងការរក្សារក្សាតុល្យភាពយុទ្ធសាស្ត្រនៃទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ"៕ពុតសាម៉ាត់