អ្នកបំ​បែ​កខ្លួន'សាធារ​ណរដ្ឋ​Nagorno​-​Karabakh'

 មេដឹកនាំនៃ"សាធារណរដ្ឋ Nagorno-Karabakh" ដែលប្រកាសដោយខ្លួនឯងបានចុះហត្ថលេខាលើក្រឹត្យមួយដែលរំលាយអង្គការទាំងអស់ចាប់ពីដើមឆ្នាំក្រោយដោយបញ្ចប់អត្ថិភាពនៃតំបន់បំបែក។យោងតាមក្រឹត្យដែលចុះហត្ថលេខាដោយ Samvel Shahramanyan មេដឹកនាំនៃសាធារណរដ្ឋ Nagorno-Karabakh ដែលប្រកាសដោយខ្លួនឯងនៅថ្ងៃទី២៨ខែកញ្ញាទីភ្នាក់ងារទាំងអស់នៅក្រោមរដ្ឋាភិបាលផ្តាច់ខ្លួន និងអង្គការពាក់ព័ន្ធនឹងត្រូវរំលាយមុនថ្ងៃទី១ខែមករា ឆ្នាំ២០២៤។ក្រឹត្យនេះបញ្ចប់អត្ថិភាពនៃសាធារណរដ្ឋ Nagorno-Karabakhដែលរដ្ឋាភិបាលបានបង្កើតឡើងនៅក្នុងទឹកដីនេះដោយពួកបំបែកខ្លួនតាំងពីឆ្នាំ១៩៩១។ "ការសម្រេចចិត្តនេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយផ្អែកលើអាទិភាពនៃការធានាសន្តិសុខនិងផលប្រយោជន៍" ។ Shahramanyan បាននិយាយ។

មេដឹកនាំNagorno-Karabakh លោក Samvel Shahramanyan បាននិយាយនៅចំពោះមុខសភាក្នុងរដ្ឋធានី Stepanakert នៅថ្ងៃទី៩ខែកញ្ញា។ រូបថត៖ AFP

ក្រឹត្យនេះក៏តម្រូវឱ្យកងទ័ពអាមេនីនៅ Nagorno-Karabakh ដាក់អាវុធរបស់ពួកគេ ហើយរដ្ឋាភិបាលផ្តាច់ខ្លួនដើម្បីរំសាយអាវុធខ្លួនឯង។ ជាថ្នូរមកវិញអាស៊ែបៃហ្សង់នឹងអនុញ្ញាតឱ្យប្រជាជន Nagorno-Karbakh "ចលនាដោយសេរី ស្ម័គ្រចិត្ត និងគ្មានការរារាំង"។មេដឹកនាំ Shahramanyan ក៏បានណែនាំប្រជាជន Nagorno-Karabakh ឱ្យ "ស៊ាំនឹងលក្ខខណ្ឌនៃការធ្វើសមាហរណកម្មឡើងវិញ" ដែលផ្តល់ដោយ អាស៊ែបៃហ្សង់ក៏ដូចជាសម្រេចចិត្តថាតើត្រូវស្នាក់នៅក្នុងទឹកដីឬអត់។ការផ្លាស់ប្តូរនេះនឹងបញ្ចប់ស្វ័យភាពរយៈពេល៣ទសវត្សរ៍សម្រាប់ Nagorno-Karabakh ដែលជាតំបន់ភាគច្រើន-អាមេនីនៅក្នុងព្រំដែនដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិរបស់អាស៊ែបៃហ្សង់។ សាធារណរដ្ឋ Nagorno-Karabakh ដែលប្រកាសដោយខ្លួនឯងមិនត្រូវបានទទួលស្គាល់ដោយអង្គការសហប្រជាជាតិឬដោយអាមេនី ដែលជាអ្នកគាំទ្ររបស់ខ្លួន។នាយករដ្ឋមន្ត្រីអាមេនី Nikol Pashinyan បានចោទប្រកាន់អាស៊ែបៃហ្សង់ថាបានអនុវត្តយុទ្ធនាការ "បោសសម្អាតជនជាតិភាគតិច" នៅ Nagorno-Karabakh ហើយបាននិយាយថាប្រជាជនអាមេនីទាំងអស់នឹងចាកចេញពីតំបន់បំបែកខ្លួននៅក្នុង "ថ្ងៃខាងមុខនេះ" ។ យោងតាមអ្នកនាំពាក្យរបស់លោក Pashinyan មនុស្សជាង៦៥,0៣៦នាក់ក្នុងចំណោមប្រជាជនអាមេនីសរុប ១២0,000 នាក់មកពី Nagorno-Karabakh បានឆ្លងព្រំដែនចូលទៅក្នុងប្រទេសអាមេនី។Nagorno-Karabak បាន​ក្លាយ​ជា​ជម្លោះ​ក្តៅគគុក​ក្នុង​រយៈពេល៣ទសវត្សរ៍​ចុងក្រោយ​នេះ​រវាង​ប្រទេស​អាមេនីនិង​អាស៊ែបៃហ្សង់។ Nagorno-Karabakhត្រូវបានបំបែកចេញពីអាស៊ែបៃហ្សង់ចាប់តាំងពីពួកបំបែកខ្លួនដែលគាំទ្រអាមេនីបានកាន់កាប់តំបន់នេះបន្ទាប់ពីសង្គ្រាមនៅដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៩០។ ភាគីទាំង២បានប៉ះទង្គិចគ្នាជាច្រើនដងចាប់តាំងពីពេលនោះមក ឈានដល់ទីបញ្ចប់នៅក្នុងសង្រ្គាមឆ្នាំ២០២០ដោយបានជួយ អាស៊ែបៃហ្សង់ទទួលបានផ្នែកនៃទឹកដីឡើងវិញពីពួកបំបែកខ្លួន។នៅថ្ងៃទី១៩ខែកញ្ញាអាស៊ែបៃហ្សង់បានចាប់ផ្តើម"យុទ្ធនាការប្រឆាំងភេរវកម្ម" នៅ Nagorno-Karabakh ដោយបង្ខំឱ្យពួកបំបែកខ្លួនចុះចាញ់យ៉ាងឆាប់រហ័ស ហើយយល់ព្រមចរចាការបញ្ចូលតំបន់នេះទៅក្នុងទឹកដីរបស់ខ្លួន។អាស៊ែបៃហ្សង់បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ខ្លួននឹងធានាសិទ្ធិរបស់ប្រជាជននៅ Nagorno-Karabakh បន្ទាប់ពីការធ្វើសមាហរណកម្មឡើងវិញ និងបានបដិសេធការចោទប្រកាន់អំពី"ការបោសសំអាតជនជាតិភាគតិច"។ ប្រធានាធិបតីអាស៊ែបៃហ្សង់និយាយថាប្រជាជនដែលមានដើមកំណើតអាមេនីនឹងអាចបោះឆ្នោត និងអនុវត្តសាសនាដោយសេរី៕ប្រភពAFP, Reuters, National News, WP