សាក្សីប្រាប់ពី​ពេ​លដែល'ព្យុះភ្លើង'​បា​នបោកប​​ក់ពេញទីក្រុង​ហាវ៉ៃ

 ភ្លើងឆេះព្រៃនៅលើកោះMauiក្នុងរដ្ឋHawaiiបានរីករាលដាលយ៉ាងឆាប់រហ័សធ្វើឲ្យអ្នកស្រុកនិងអ្នកទេសចរជាច្រើនមិនអាចជួយបាន។ប៉ុន្តែមានការភិតភ័យនិងភៀសខ្លួននៅក្នុងសមុទ្រភ្លើង។នៅរសៀលថ្ងៃទី៨ ខែសីហា លោក Mauro Farinelli ជាអ្នករស់នៅទីក្រុងឆ្នេរសមុទ្រ Lahaina នៅលើកោះ Maui រដ្ឋ Hawaii បានឃើញភ្លើងឆេះឡើងពីភ្នំមួយ ។ប៉ុន្តែមិនមានការព្រួយបារម្ភខ្លាំងពេកនោះទេ។កោះហាវ៉ៃធ្លាប់មានភ្លើងឆេះព្រៃស្ទើរតែរៀងរាល់ឆ្នាំ។ប៉ុន្តែមិនបណ្តាលឱ្យខូចខាតធំដុំទេ។

រថយន្ត​ត្រូវ​បាន​ជាប់​ក្នុង​ភ្លើង​នៅ​ក្រុង Lahaina កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​៩ ខែ​សីហា។រូបថត៖ AFP

ទោះជា​យ៉ាងណា​ភ្លើង​លើក​នេះ​ប្រែ​ជា​មិនធម្មតា​ដែរ ព្រោះ​វា​រាលដាល​យ៉ាង​លឿន ។ Farinelli បាននិយាយថា "វាដូចជាពិលមួយ រំកិលអ្វីៗគ្រប់យ៉ាងដោយល្បឿនមិនគួរឱ្យជឿ" ។ មួយសន្ទុះ​ក្រោយ​មក ខ្យល់​បាន​ឆាប​ឆេះ​យ៉ាង​សន្ធោសន្ធៅ​រហូត​ដល់​ខ្ទាត​ទ្វារ​យានដ្ឋាន​របស់​គាត់​របើក។វាគឺជាភ្លើងដ៏ធំមួយក្នុងចំណោមយ៉ាងហោចណាស់បីដែលឆេះនៅឆ្នេរសមុទ្រភាគខាងលិចនៃទីក្រុង Maui នៅថ្ងៃនោះ ពេលដែលអ្នកស្រុក និងអ្នកទស្សនាជាច្រើនត្រូវបានប្រុងប្រយ័ត្នដូច Farinelli ។ នៅពេលដែលភ្លើងបានរីករាលដាលយ៉ាងឆាប់រហ័សគ្របដណ្តប់ទីក្រុង Lahainaពួកគេបានជាប់គាំងនៅលើផ្លូវមនុស្សជាច្រើនត្រូវលោតចូលទៅក្នុងសមុទ្រដើម្បីគេចចេញ។នៅពេលដែលខ្យល់ព្យុះបានបោកបក់មក អ្នកស្រុកក្នុងស្រុកJordanSaribayបានព្យាយាមរត់គេចពីទីក្រុងចំពេលមានចរាចរណ៍ចលាចល។គាត់ថែមទាំងបានឃើញរថយន្តមួយគ្រឿងបានឆាបឆេះយ៉ាងសន្ធោសន្ធៅនៅចិញ្ចើមផ្លូវដោយអ្នកបើកបរបានជាប់នៅខាងក្នុង។"អគារជុំវិញត្រូវបានអណ្តាតភ្លើងឆាបឆេះ កំទេចកំទីបន្តធ្លាក់ពីលើ។ រថយន្តជាច្រើនបានអស់ហ្គាសបង្ខំឱ្យអ្នកបើកបររត់។ ខ្ញុំបានបើកឡានឆ្លងកាត់ផ្សែងខ្មៅយ៉ាងក្រាស់ដោយមិនដឹងថាមានអ្វីនៅទីនោះ។ វាដូចជាការបើកបរឆ្លងកាត់តំបន់សង្រ្គាម"។បណ្ដាញ​សង្គម​ត្រូវ​បាន​ជន់​លិច​ដោយ​រូបភាព​និង​វីដេអូ​របស់​មនុស្ស​នៅ​លើ​កោះ​ដែល​ព្យាយាម​គេច​ពី​សមុទ្រ​ភ្លើង។មនុស្ស​ខ្លះ​ទើប​ចុះ​ពី​ឡាន​លោត​ចូល​សមុទ្រ​ពេល​ភ្លើង​មក​ដល់។ភ្លើង​បាន​បន្ត​ឆាបឆេះ​រយៈពេល​២​ថ្ងៃ​បន្ទាប់​។ លោក Dean Rickard ដែលជាគ្រូបង្វឹកកាយសម្ព័ន្ធវិទ្យាល័យ បានចាកចេញពីផ្ទះភ្លាមៗពេលឃើញភ្លើងឆេះ។លោក Rickard រំលឹកថា "ទីក្រុង និងតំបន់ជុំវិញទាំងមូលត្រូវបានឆាបឆេះយ៉ាងសន្ធោសន្ធៅ ដែលមិនអាចស្គាល់បាន។ កន្លែងកើតហេតុគឺដូចជាសមរភូមិ"។ ផ្ទះ​សមាជិក​គ្រួសារ​គាត់​ត្រូវ​បាន​បំផ្លាញ​ទាំង​អស់។Rickard បាននិយាយថា "វាជាសុបិនអាក្រក់ដ៏អាក្រក់មួយសំណាងល្អដែលថ្នាក់លើរបស់ខ្ញុំបានអនុញ្ញាតឱ្យគ្រួសាររបស់ខ្ញុំជួបជុំគ្នា ហើយគេចចេញពីជាមួយគ្នា"។មន្ទីរពេទ្យក្នុងស្រុកបានទទួលករណីរលាកនិងស្រូបផ្សែងជាបន្តបន្ទាប់។ កាលពីថ្ងៃទី ១០ខែសីហា រដ្ឋាភិបាលMaui បានប្រកាសថា មនុស្សយ៉ាងហោចណាស់៥៣នាក់បានស្លាប់នៅក្នុងទីក្រុងរមណីយដ្ឋាននេះហើយរំពឹងថាចំនួនអ្នកស្លាប់នឹងកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់។កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងពន្លត់អគ្គីភ័យកំពុងបន្ត។ ឆ្មាំឆ្នេរសមុទ្រអាមេរិកបាននិយាយថា ខ្លួនបានជួយសង្គ្រោះមនុស្ស៥០នាក់ពីការលោតចូលទៅក្នុងសមុទ្រ។លោក James Tokioka នាយកក្រុមប្រឹក្សាធុរកិច្ច Hawaii គិតថាភ្លើងអាចមានផលវិបាកអាក្រក់ជាងព្យុះ Hurricane Iniki ក្នុងឆ្នាំ ១៩៩២។ "ព្យុះនេះត្រូវបានទាយទុកជាមុន។ ប៉ុន្តែសម្រាប់គ្រោះមហន្តរាយនេះគ្មាននរណាម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកយើងបានត្រៀមខ្លួនពេញលេញទេ"គាត់បាននិយាយថា។អាជ្ញាធរមិនបានកំណត់ពីមូលហេតុនៃភ្លើងឆេះព្រៃនៅទីក្រុង Maui នោះទេ ។ប៉ុន្តែសេវាអាកាសធាតុជាតិបាននិយាយថាខ្យល់បក់ខ្លាំង និងសំណើមទាបអាចបណ្តាលឱ្យមានអគ្គីភ័យ។ប្តីប្រពន្ធ Iiulia Yasso និងកូនប្រុសអាយុ៦ឆ្នាំ "ស្ទើរតែមិនអាចគេចផុតទាន់ពេល" ។ ពេល​រត់​គេច​ខ្លួន ឃើញ​អគារ​មួយ​ផ្ទុះ​ឆេះ ។ Yasso បាននិយាយថា "វាគួរឱ្យភ័យខ្លាចណាស់ដែលឃើញទីក្រុងឆេះទៅជាផេះ" ។ទីក្រុង Lahaina គឺជាតំបន់ទេសចរណ៍មួយក្នុងចំណោមតំបន់ទេសចរណ៍នៃកោះ Maui ដែលមានអ្នកទេសចរចំនួន២លាននាក់ក្នុងមួយឆ្នាំៗ។ អភិបាលរដ្ឋ Hawaii លោក Josh Green បាននិយាយថា ប្រហែល៨០% នៃទីក្រុងបានបាត់ខ្លួន ដោយយ៉ាងហោចណាស់សំណង់ចំនួន២៧១ ត្រូវបានបំផ្លាញ ឬខូចខាតហើយផ្ទះចំនួន១,៧០០ត្រូវបានរងផលប៉ះពាល់។លោក Dustin Kaleiopu អ្នកស្រុក Maui បាននិយាយថា "អ្វីគ្រប់យ៉ាងនៅក្នុង Lahaina ត្រូវបានបាត់បង់។ មនុស្សដែលខ្ញុំស្គាល់ និងស្រឡាញ់ទាំងអស់ ក្រុមគ្រួសារ មិត្តភក្តិ មិត្តរួមការងារ សាច់ញាតិ យើងទាំងអស់គ្នាបានក្លាយទៅជាមនុស្សគ្មានផ្ទះសម្បែង"៕ប្រភពGuardian

ទីក្រុង Lahaina ត្រូវបានបំផ្លិចបំផ្លាញដោយភ្លើងឆេះព្រៃ។ រូបថត៖ AFP